مشخصات گاوميش:
مصارف شير گاوميش همانند شير گاو است. ولي ميزان چربي و كل مواد جامد آن بيشتر و از شيرگاو خوش مزهتر است. بطوركلي، خريداران شير گاوميش را به شير گاو ترجيح ميدهند و حاضرند بهاي بيشتري براي آن بپردازند. در ايران براي اينكه يك كيلوگرم پنير توليدكنند غالبا8 كيلوگرم شير گاو را به مصرف ميرسانند كه اين ميزان در مورد گاوميش به حدود 5 كيلوگرم تقليل پيدا ميكند. پنير حاصل از شير گاوميش به دلیل فقدان بتا کاروتن سفيد است و در بسياري از كشورها جزو بهترين پنيرها به شمار ميرود، مانند پنير موتزارلا و ريكوتا در ايتاليا شیر گاومیشهای ایتالیایی در تولید یک نوع پنیر پیتزا (Pizza cheese) خاص بکار می رود که فرمول و نحوه ساخت آن در انحصار شرکتهای ایتالیائیست و بسیار مقوی و پر انرژی و فوق العاده پر طرفدار و گرانقیمت می باشد. به دليل غليظتر بودن شير گاومیش، براي حمل و تبديل آن نيز انرژي كمتري مصرف ميشود. علاوه بر شير غني، گاوميش جوان گوشتي لطيف و كم چربي نيز دارد. در آزمايشهاي چشش(Taste quality)، مردم بيفتك گاوميش را به بيفتك معمولي گاو ترجيح دادهاند. همچنين، از پوست گاوميش چرمي تهيه ميشود كه سه برابر از چرم گاو كلفتراست و از آن براي ساختن چمدانهاي فاخر و كف كفشها استفادهميشود.
گاوميش حيوان كاري سنتي در آسياست و از قدرت بدني خارقالعادهاي برخوردار است. اين حيوان ميتواند در گل عميقي كه تراكتور را از حركت باز ميدارد كار كند و حتي اگر شكمش در گل فرو رفته باشد، كماكان به پيش ميراند و با خود ارابه، خويش و راننده را به جلو ميكشد.( هر دو راس گاومیش نر معادل سه راس گاو نر قوی توانائی کشش و شخم دارد).
نکته بسیار مهم:
متاسفانه اكثر اوقات قويترين گاوميشهاي نر را بجاي اينكه براي اصلاح نژاد بكار برند، براي كار اخته ميكنند و يا براي مصرف گوشت آنها را كشتار ميكنند.
از بعد اقتصادي قضيه جالب توجه اين است كه معمولا يك تراكتور براي اقتصادي بودن دست كم به چهار هكتار زمين نياز دارد كه اجاره يا خريد آن از عهده دهقانان و كشاورزان كوچك خارج است. اين نشانگر اهميت گاوميش براي اين دسته از كشاورزان است.
در مقايسه با گاو، دستگاه گوارش گاوميش جهت بهرهبرداري از علوفههاي خشبي با ميزان الياف بالا و تبديل آن به شير با درصد چربي فراوان، قويتر ميباشد و به همين علت است كه علوفههاي خشبي كم ارزش به راحتي بوسيله گاوميش مورد تغذيه قرار ميگيرد. علت اين برتري، طول مدت نشخوار بيشتر و دارا بودن باكتريهاي كارآتر در جهاز هاضمه گاوميش است. مثال جالبي از برتري تغذيه گاوميش نسبت به گاو، بويژه در مناطق نمناك را ميتوان در موقع وقوع سيل در رودخانه آمازون برزيل مشاهده كرد. در اين شرايط گاوها در تكه زمينهاي بلند محصور ميشوند، پاهايشان از رطوبت ميگندد و معمولا از گرسنگي ميميرند، در حالي كه در كنار آنها گاوميشها با بدنهاي پر و كشيدهشان بطرف جزاير شناور گياهان آبي شنا ميكنند و از آنها تغذيه ميكنند. همچنين اين گاوميشها تا عمق 2 متر در زير سطح آب فرو ميروند و از گياهان زيرآبي تغذيه ميكنند. گاوميشها بخصوص وقتي گرسنه باشند تقريبا هرچيزي را ميخورند. آنها از خوئي خانوادگي و طايفهاي برخوردارند و يك گاوميش ماده در تمام طول عمر با مادر و خانوادهاش باقي ميماند.
نکته بسيار قابل توجه:
اهميت گاوميش پس از اعلام نتايج تحقيقات در زمينه اثرات زيانبار و مخرب حادثه چرنويل ) انفجار راكتور اتمي شوروي سابق در اكراين(بر روي محيط زيست مشخص ميشود. بدينصورت كه علوفهها و ديگر غذاهاي دامي را كه تحت تاثير تشعشعات اتمي ناشي از انفجار چرنويل قرار گرفته بودند به مصرف تغذيه انواع مختلف گونههاي دامي رساندند و شير آنها از نظر ميزان وجود عناصر راديو اكتيويته مورد آزمايش دقيق شيميايي و بيو شيميايي قرار گرفت در ميان شير انواع گونههاي دامي مورد آزمايش، مواد راديواكتيويته موجود در شير گاوميش بميزان شير ديگر گونههابود و اين بدين معني است كه گاوميش قادر است با وجود استفاده از مواد غذايي موثر از تشعشعات راديواكتيويته نشات گرفته از انفجار چرنويل شير سالم با حداقل عناصر زيانبار توليد كند.